شناسه خبر: 85167
تاریخ انتشار:۱۳۹۸ سه شنبه ۱ مرداد، ساعت 06:31
قُلْتُمْ أَنَّى هَذَا قُلْ هُوَ مِنْ عِنْدِ أَنْفُسِکُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ ﴿آل عمران/۱۶۵﴾ گفتید این [مصیبت نبرد اُحُد] از کجا [به ما رسید] بگو آن از خود شما [و ناشى از بى‏ انضباطى خودتان] است آرى خدا به هر چیزى تواناست.

درس اُحُد: بی انضباطی از سوی برخی، مصیبت برای همه
قُلْتُمْ  أَنَّى هَذَا قُلْ هُوَ مِنْ عِنْدِ أَنْفُسِکُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ ﴿آل عمران/۱۶۵﴾
گفتید این [مصیبت نبرد اُحُد] از کجا [به ما رسید] بگو آن از خود شما [و ناشى از بى‏ انضباطى خودتان] است آرى خدا به هر چیزى تواناست.

امیرالمؤمنین علی (علیه‌السّلام):
زندگى دنیوى که بدون تدبیر و دور اندیشى باشد نفع و خیرى در آن نیست. هرکه سوء تدبیر داشته باشد ، تدبیرش به نابودى او انجامد .
(بحار الأنوار ،ج67 ،ص307)( غرر الحکم : 8768 (
تفسیرالمیزان
" أَ وَ لَمَّا أَصابَتْکُمْ مُصِیبَةٌ قَدْ أَصَبْتُمْ مِثْلَیْها ..."
بعد از آنکه مؤمنین را نهى کرد از اینکه مثل کفار نباشند، و بر کشتگان خود حسرت و اندوه نخورند، به این بیان که مرگ و زندگى تنها به دست خدا است، نه به دست ایشان تا بگویند اگر چنین نمى‏کردیم چنان نمى‏شد، و اگر به دشمن نزدیک نمى‏شدیم، و از شهر بیرون نمى‏رفتیم، و یا اگر اصلا حاضر به جنگ نمى‏شدیم اینطور نمى‏شد، اینک در این آیه همان مطلب را با بیان سبب نزدیکش که به حکم سنت اسباب باعث پدید آمدن شد شرح داده و مى‏فرماید: سبب آن مصائب، نافرمانى تیراندازان بود، که مراکز خود را خالى کردند و تازه بعد از خالى کردن نیز، از در معصیت پشت به قتال نمودند و خلاصه کلام اینکه سبب آن نافرمانى و سرپیچى از دستور رسول خدا (ص)، که فرمانده این جنگ بود و این نافرمانى باعث فشل و تنازعشان در امر، و در آخر سبب شکستشان گردید و این خود سنتى است طبیعى و عادى.
پس آیه شریفه در معناى این است که مثلا بگوئیم: هیچ مى‏دانید این مصائب که از ناحیه کفار بر سر شما آمد، هر چند که در جنگ بدر شما دو برابر آن را بر سر کفار آوردید چون در این جنگ شما هفتاد کشته دادید و در بدر از کفار هفتاد کشته و هفتاد اسیر گرفتید از کجا بود؟ و علتش چه بود؟ علتش از ناحیه خود شما بود که رمز موفقیت و سبب فتح را به دست خود تباه کردید، یعنى دستور فرمانده خود را مخالفت نمودید، و فشل و اختلاف کلمه به راه انداختید.
(خواننده عزیز توجه فرمود که) خداى تعالى مصیبت را وصف کرد به اینکه دو برابر آن را شما به دشمن وارد آورده بودید، و این براى آن بود که هم سوزش مصیبت را فرو بنشاند و بفرماید که اگر کشته دادید دو برابر کشته و اسیر گرفتید، و هم اینکه مصیبت را کوچک بشمارد و بفرماید: با اینکه ضربت شما دو برابر بوده دیگر جا ندارد این قدر جزع کنید، و اندوه بخود راه دهید.
بعضى از مفسرین گفته‏اند: معناى آیه این است که شما خودتان این مصیبت را براى خود انتخاب کردید، براى اینکه در جنگ بدر امر شما دایر بود بین اینکه اسیران را به قتل برسانید، و یا فدیه بگیرید و با اینکه حکم خدا این بود که به قتلشان برسانید، و اگر بخواهید فدیه بگیرید باید این پیه را بخود بمالید، که در سال آینده یا جنگ آینده همین کفار فدیه دهنده، هفتاد نفر از شما را خواهند کشت و شما آن روز این پیه را بخود مالیدید، و گفتید امروز این فدا به درد ما مى‏خورد، در آینده اگر هفتاد نفرمان کشته شوند شهید شده‏اند و ضرر نکرده‏اند.
مؤید این معنا و بلکه دلیل بر آن جمله ذیل آیه است، که مى‏فرماید:" إِنَّ اللَّهَ عَلى‏ کُلِّ شَیْ‏ءٍ قَدِیرٌ"، چون این جمله به هیچ وجه با معناى قبلى نمى‏سازد، مگر به زور و ضرب، ولى با وجه اخیر به خوبى مى‏سازد، و حاصل معناى آیه چنین مى‏شود:" بگو این مصیبت از ناحیه خود شما است که در جنگ بدر به آن ملتزم شدید و گرنه خدا مى‏توانست از آمدن این مصیبت جلوگیرى کند، که او بر هر چیزى قادر است".
تفسیر نمونه
تفسیر: بررسى دیگرى روى جنگ احد
این آیه بررسى دیگرى روى حادثه احد است، توضیح اینکه: جمعى از مسلمانان از نتائج دردناک جنگ، غمگین و نگران بودند و این مطلب را مکرر بر زبان مى‏آوردند خداوند در آیه فوق سه نکته را به آنها گوشزد مى‏کند:
1- شما نباید از نتیجه یک جنگ نگران باشید بلکه همه برخوردهاى خود را با دشمن روى هم محاسبه کنید، اگر به شما در این میدان، مصیبتى رسید در میدان دیگر (میدان جنگ بدر) دو برابر آن را به دشمن وارد ساختید، زیرا آنها در احد هفتاد نفر از شما را شهید کردند، در حالى که هیچ اسیر نگرفتند ولى شما در بدر هفتاد نفر از آنها را بقتل رسانیدید و هفتاد نفر را اسیر کردید.
(أَ وَ لَمَّا أَصابَتْکُمْ مُصِیبَةٌ قَدْ أَصَبْتُمْ مِثْلَیْها) در حقیقت، جمله قَدْ أَصَبْتُمْ مِثْلَیْها: یعنى" دو برابر آن بر دشمن ضربه                         زدید" در حکم جوابى است که بر سؤال، مقدم شده است.
2- شما مى‏گوئید: این مصیبت از کجا دامن‏گیرتان شد (قُلْتُمْ أَنَّى هذا) ولى اى پیامبر به آنها بگو این مصیبت از وجود خود شما سرچشمه گرفته و عوامل شکست را باید در خودتان جستجو کنید (قُلْ هُوَ مِنْ عِنْدِ أَنْفُسِکُمْ).
شما بودید که با مخالفت فرمان پیامبر ص سنگر حساس کوه عینین را رها ساختید و شما بودید که جنگ را بپایان نرسانیده و سرنوشت آن را یکسره نکرده به جمع‏آورى غنائم پرداختید و نیز شما بودید که بهنگام حمله مجدد دشمن میدان را رها ساخته و از جنگ فرار کردید، همین گناهان و سستى‏هاى شما بود که باعث آن شکست و آن همه کشته گردید.
3- شما نباید از آینده، نگران باشید زیرا خداوند بر همه چیز قادر و توانا است و اگر نقاط ضعف خود را جبران کنید، مشمول حمایت او خواهید شد (إِنَّ اللَّهَ عَلى‏ کُلِّ شَیْ‏ءٍ قَدِیرٌ).
.............................................................
گرچه هردم بزند دشمن تو طعنه ولی
دلخوشم زآنکه نگه بر تو قمر خواهم کرد
گردش چشم سیاهت دلم از کف برده
عاقبت بر رخ ماه تو نظر خواهم کرد
هر طرف می نگرم جلوه روی مه توست
چشم کوته نظر از پرده بدر خواهم کرد
گر بیایی وقدم بر دل من بگذاری
دیده را فرش رهت وقت گذر خواهم کرد

آپارات سراسری - استان ها
اظهار نظرات | 0
captcha